Lừa đảo trực tuyến vẫn hoành hành: Khi công nghệ bị lợi dụng để “cá nhân hóa” kịch bản tấn công

Theo thông tin từ Bộ Công an, trong năm 2025, tổng số tiền người dân bị chiếm đoạt thông qua các hình thức lừa đảo trực tuyến đã lên tới hơn 8.000 tỷ đồng. Con số này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của vấn nạn, mà còn cho thấy các kịch bản lừa đảo đang ngày càng tinh vi, đặc biệt khi có sự hỗ trợ của các công nghệ mới như deepfake và chatbot trí tuệ nhân tạo.

Thực tế từ các nạn nhân cho thấy, các đối tượng lừa đảo hiện nay không còn tiếp cận theo cách ngẫu nhiên mà xây dựng kịch bản có chủ đích, đánh trực tiếp vào tâm lý và thói quen sử dụng công nghệ của người dùng. Chúng thường giả danh nhân viên ngân hàng, bảo hiểm xã hội, cơ quan công an hoặc các đơn vị dịch vụ để tạo dựng lòng tin, sau đó dẫn dắt nạn nhân từng bước: từ yêu cầu tìm không gian riêng để trao đổi, đến việc cung cấp thông tin cá nhân, truy cập vào các đường link lạ, tải ứng dụng không rõ nguồn gốc và thực hiện các thao tác xác thực.

Theo chuyên gia an ninh mạng của NCS, các đường link được gửi tới người dùng thường bị đính kèm mã độc. Khi truy cập hoặc cài đặt, thiết bị có thể bị chiếm quyền kiểm soát mà người dùng không hề hay biết. Từ đó, đối tượng có thể theo dõi hoạt động, đánh cắp thông tin đăng nhập, mã OTP và thực hiện các giao dịch nhằm chiếm đoạt tài sản.

👉 Mời bạn đọc theo dõi video phóng sự của VTV để hiểu rõ hơn về các kịch bản lừa đảo và cách các đối tượng khai thác công nghệ để tiếp cận nạn nhân: TẠI ĐÂY

Đáng chú ý, bên cạnh các hình thức lừa đảo qua cuộc gọi đã diễn ra trong thời gian qua, các chuyên gia cảnh báo rằng xu hướng lừa đảo đang bước sang một giai đoạn mới : “AI hóa”. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giả giọng nói, tạo hình ảnh hoặc video deepfake đang khiến các kịch bản lừa đảo trở nên chân thực hơn bao giờ hết. Kẻ xấu có thể giả giọng người thân, đồng nghiệp hoặc cán bộ cơ quan chức năng với độ chính xác cao, khiến nạn nhân khó phân biệt thật & giả.

Trong bối cảnh đó, ranh giới giữa một cuộc gọi thông thường và một cuộc tấn công lừa đảo ngày càng trở nên mong manh. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người dùng trong việc nâng cao cảnh giác, kiểm soát thông tin cá nhân và thận trọng với mọi yêu cầu liên quan đến tài chính hoặc dữ liệu nhạy cảm.

Lừa đảo trực tuyến không còn là những kịch bản đơn giản, mà đang dần trở thành các chiến dịch được đầu tư bài bản, có sử dụng công nghệ cao. Việc chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng bảo vệ bản thân trong không gian mạng chính là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh hiện nay.